U tuyến giáp là bệnh lý nội tiết phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Dù phần lớn lành tính, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, một số trường hợp có thể chuyển biến thành ung thư tuyến giáp, gây nguy hiểm cho sức khỏe.
U tuyến giáp là gì?
U tuyến giáp là sự hình thành các khối u trong tuyến giáp – tuyến nội tiết nằm ở vùng cổ, chịu trách nhiệm sản xuất hormone điều hòa chuyển hóa. Các khối u có thể phát triển âm thầm, không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.U tuyến giáp là gì?
Phân loại u tuyến giáp
U tuyến giáp bao gồm:
- U lành tính: như nhân keo, nang giáp, viêm giáp… Chiếm hơn 90% các trường hợp.
- U ác tính (ung thư tuyến giáp): thường gặp nhất là thể nhú, thể nang. Giai đoạn đầu thường khó nhận biết, nhưng nếu phát hiện sớm, tỷ lệ điều trị khỏi rất cao.
Dấu hiệu nhận biết
Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều triệu chứng sau:
- Sờ thấy cục nhỏ ở vùng cổ, di động theo nhịp nuốt
- Cảm giác nuốt nghẹn, khó thở nhẹ
- Giọng nói thay đổi bất thường, khàn tiếng
- Cổ to bất đối xứng, gây mất thẩm mỹ
Lưu ý: Nhiều người bị u tuyến giáp không có dấu hiệu rõ rệt. Khám sức khỏe định kỳ là cách phát hiện sớm hiệu quả nhất.
Biến chứng nếu không điều trị
Khối u tuyến giáp tưởng vô hại nhưng nếu không theo dõi thường xuyên và kịp thời điều trị, sẽ gây ra các biến chứng không mong muốn như:
- U to dần sẽ gây chèn ép khí quản, thực quản, gây khó thở, khó nuốt
- Rối loạn nội tiết, gây suy giáp hoặc cường giáp
- Nguy cơ ác tính hóa, đặc biệt nếu để kéo dài
- Ảnh hưởng tâm lý, ngoại hình và chất lượng cuộc sống về lâu dài
Nguyên nhân và cách phòng ngừa
Nguyên nhân:
- Thiếu i-ốt trong khẩu phần ăn
- Di truyền từ người thân có bệnh tuyến giáp
- Rối loạn nội tiết do tuổi tác, thai kỳ
- Tác động môi trường: tia xạ, độc tố, căng thẳng kéo dài
Cách phòng ngừa:
- Ăn đủ i-ốt: dùng muối i-ốt, bổ sung hải sản, rau xanh
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ
- Tránh tiếp xúc môi trường ô nhiễm, tia xạ
- Duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ, kiểm soát stress
Phương pháp chẩn đoán
Bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật sau để đánh giá chính xác:
- Siêu âm tuyến giáp: phát hiện vị trí, kích thước, tính chất khối u
- Xét nghiệm máu: đo hormone TSH, FT3, FT4
- Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): phân tích tế bào nghi ngờ ác tính
- Xạ hình, CT hoặc MRI: hỗ trợ đánh giá sâu hơn trong trường hợp phức tạp
Cách điều trị u tuyến giáp
Tùy theo tính chất và mức độ bệnh, các phương pháp gồm:
- Theo dõi định kỳ: với khối u nhỏ, lành tính, không gây triệu chứng
- Dùng thuốc nội tiết: trong một số trường hợp rối loạn chức năng tuyến
- Phẫu thuật cắt bỏ: áp dụng với khối u lớn, nghi ngờ ác tính
- Đốt sóng cao tần tuyến giáp: Phương pháp tiên tiến, không mổ, không sẹo, không cần nằm viện. Sử dụng sóng cao tần để triệt tiêu khối u nhanh chóng, hiệu quả, an toàn và gần như không tái phát. Rất phù hợp với u lành hoặc ung thư thể nhú giai đoạn sớm.
Kết luận
U tuyến giáp là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường ở vùng cổ. Khám và tầm soát định kỳ là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp – tuyến nội tiết quan trọng bậc nhất trong cơ thể bạn.
