U tuyến giáp thể hiện khá mơ hồ, không rõ ràng và đặc hiệu. Bệnh chỉ được phát hiện khi thăm khám sức khỏe định kỳ, siêu âm vùng cổ. Cách kiểm tra u tuyến giáp chính xác nhất cần dựa trên triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng để xác định tính chất, đặc điểm khối u từ đó có phương pháp điều trị phù hợp.
Thông tin về bệnh u tuyến giáp
Bệnh u tuyến giáp là một tình trạng phổ biến, trong đó xuất hiện một khối u hoặc bướu nhỏ trong tuyến giáp. Đây là một tuyến nhỏ nằm ở cổ chịu trách nhiệm sản xuất hormone điều chỉnh sự trao đổi chất.
Bệnh u tuyến giáp ngày càng trở nên phổ biến tại Việt Nam. Những thống kê dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn tình trạng bệnh thời điểm hiện tại.
Tỷ lệ mắc bệnh
Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh u tuyến giáp dao động từ 4% đến 7% trong dân số nói chung. Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể lên tới 50% trong các nhóm đối tượng. Đặc biệt như phụ nữ trung niên và người cao tuổi.
- Tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh: Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh u tuyến giáp cao gấp 4-5 lần so với nam giới. Nhất la nữ giới trong độ tuổi từ 30 – 50 tuổi, nhóm dễ mắc nhất.
- Tỷ lệ ác tính: Khoảng 5-10% các trường hợp u tuyến giáp là ác tính. Tức là có khả năng phát triển thành ung thư tuyến giáp.
Nguyên nhân
- Rối loạn hormone: Tuyến giáp có thể phát triển các nốt do sự thay đổi hoặc mất cân bằng hormone.
- Thiếu i-ốt: Thiếu hụt i-ốt có thể dẫn đến sự phát triển của u tuyến giáp.
- Viêm tuyến giáp: Các bệnh lý như viêm tuyến giáp Hashimoto có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện nốt trong tuyến giáp.
- Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc bệnh u tuyến giáp có thể tăng nguy cơ.
Triệu chứng
Phần lớn các nốt tuyến giáp không gây ra triệu chứng rõ ràng. Thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc qua khám lâm sàng.
Một số triệu chứng có thể bao gồm: sưng hoặc khối u ở cổ, khó nuốt hoặc khó thở, giọng khàn, đau cổ hoặc họng.
>> Xem thêm:
Cách kiểm tra u tuyến giáp phổ biến hiện nay
Những bệnh nhân có dấu hiệu u giáp rõ ràng thì đa số khối u có kích thước lớn. Hay khối u ác tính đã tiến triển sang giai đoạn muộn.
Chẩn đoán qua triệu chứng lâm sàng
Nếu nghi ngờ có sự xuất hiện của u giáp, bác sĩ sẽ kiểm tra các dấu hiệu lâm sàng. Nếu u kích thước nhỏ, nằm ở vùng không ảnh hưởng nhiều. Thì rất khó phát hiện do triệu chứng mờ nhạt.
Ở giai đoạn sớm, u có đặc điểm: khá cứng, bờ rõ, bề mặt gồ ghề hoặc nhắn, di chuyển theo nhịp nuốt. Lúc này hạch vùng cổ cũng xuất hiện cùng bên với khối u, hạch mềm và có thể di động.
Bước sang giai đoạn muộn, u giáp có kích thước lớn hơn, to và rắn, nằm cố định trước cổ. Bác sĩ dùng tay có thể sờ thấy rõ u, bệnh nhân cũng phát hiện nhiều dấu hiệu như: khó nuốt, nuốt vướng do u chèn ép, khó thở. Khàn tiếng do đường hô hấp và dây thanh quản bị ảnh hưởng.
Nếu đó là u tuyến giáp ác tính, da vùng cổ vị trí gần khối u có thể sùi loét, thâm nhiễm và chảy máu.
>> Đọc thêm: Dấu hiệu ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu
Chẩn đoán qua dấu hiệu cận lâm sàng
Cách kiểm tra u tuyến giáp qua dấu hiệu lâm sàng không có giá trị cao trong chẩn đoán. Bởi vậy, bệnh nhân cần thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng như:
Xét nghiệm máu
Thông qua xét nghiệm máu, có thể đo lường được nồng độ hormon tuyến giáp tiết ra như T3 và T4. Kết quả xét nghiệm cho thấy có khối u giáp gây tình trạng cường giáp hay suy giáp hay không.
Trường hợp vùng cổ sưng lớn không phân biệt được u giáp hay bệnh bướu cổ. Định lượng T3, FT4 và TSH sẽ giúp bác sĩ phân biệt. Ngoài ra, xét nghiệm máu có thể định lượng Calcitonin trong máu bất thường. Điều đó cho thấy có sự xuất hiện của u giáp ác tính.
Siêu âm tuyến giáp
Thông qua hình ảnh siêu âm tuyến giáp sẽ xác định cụ thể vị trí, kích thước, tính chất và đặc điểm của khối u. Ngoài ra, phương pháp này còn giúp phân biệt cấu trúc là dạng đặc hay dạng nang. Sự hiện diện của đa nhân trong tuyến giáp để chẩn đoán tính chất khối u.
Siêu âm còn được thực hiện như một cách để chẩn đoán hình ảnh gợi ý có cần sinh thiết tuyến giáp không. Bên cạnh siêu âm, xạ hình tuyến giáp cũng là kỹ thuật hình ảnh được áp dụng để kiểm tra sự có mặt của u giáp. Đánh giá nhân giáp hoặc K giáp.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ
Cách kiểm tra u tuyến giáp bằng kim nhỏ thường được tiến hành trong trường hợp đã xác định được u giáp nhưng chưa biết là u ác hay u lành. Đây là một thủ thuật nhỏ, một cây kim chuyên dụng nhỏ được bác sĩ chọc vào tuyến giáp. Sau đó lấy lượng nhỏ tế bào và dịch trong nhân.
Mẫu tế bào được phân tích dưới kính hiển vi để kiểm tra, xem xét đánh giá có gì bất thường không. Nếu các nhân giáp bất thường, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ mới được chỉ định để kết quả chắc chắn.
Siêu âm và chụp cắt lớp
Kết hợp kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh này có mục đích chính là phân biệt những tổn thương thể lỏng và thể rắn. Từ đó hỗ trợ xác định là u ác tính hay lành tính.
Kết quả sau khi thực hiện các cách kiểm tra u tuyến giáp có vai trò quan trọng. Nhờ vậy, bác sĩ đánh giá bệnh tình và xem xét hướng điều trị phù hợp.
>> Có thể bạn cần biết: Cách kiểm tra tuyến giáp tại nhà
Loại bỏ u tuyến giáp bằng cách nào để đạt hiệu quả?
Việc điều trị u giáp còn phụ thuộc vào kết quả chẩn đoán. Xác định đó là u lành hay u ác, vị trí và kích thước của u.
Nếu đó là u lành tính bạn có thể không cần điều trị khi u nhỏ, không gây ảnh hưởng đến tuyến giáp. Trường hợp u lớn, có thể chọn phương pháp Đốt sóng cao tần RFA để “diệt sạch” khối u mà không cần mổ. Sau điều trị, bệnh nhân cần tái khám đúng hẹn để đánh giá kết quả.
Với u ác tính, quá trình điều trị sẽ khó khăn và phức tạp hơn. Có thể cần chuẩn đoán thêm để bác sĩ xem xét cách chữa thích hợp. Một số phương pháp điều trị u giáp hiện nay là:
Phẫu thuật
Phẫu thuật là cách chính để chữa bệnh ung thư tuyến giáp. Bệnh nhân được phẫu thuật để loại bỏ một phần. Hoặc toàn bộ tuyến giáp nhằm vét sạch tế bào ung thư.
Phương pháp I-131
Đây là hướng điều trị bổ trợ, chỉ được chỉ định sau phẫu thuật. Hoặc điều trị tiêu diệt tế bào ung thư ban đầu nhưng còn sót lại. Điều trị I-131 cũng được chỉ định với các tổn thương K giáp di căn xa hoặc có xâm lấn.
Liệu pháp thay thế hormone
Sau khi cắt bỏ tuyến giáp hoặc suy giảm chức năng tuyến giáp. Bệnh nhân được điều trị theo cách này để bù lượng hormon thiếu hụt.
Phương pháp xạ trị ngoài, hóa trị ít
Chỉ định cho trường hợp K giáp thể biệt hóa. Cũng có thể được chỉ định trong ung thư giáp thể không biệt hóa hoặc thể tủy.
Liệu pháp miễn dịch
Điều trị tăng cường miễn dịch để tế bào miễn dịch hoạt động tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn. Liệu pháp này thường được kết hợp với các phương pháp điều trị đặc hiệu để cho kết quả tốt nhất.
Như vậy, bạn cần thực hiện các cách kiểm tra u tuyến giáp đã đề cập ở trên trước khi quyết định có cần điều trị hay như thế nào.
Hiện, An Hòa – Chuyên khoa tuyến giáp đã triển khai các cách chẩn đoán u tuyến giáp như: khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm cũng như áp dụng phương pháp điều trị tiên tiến Đốt sóng cao tần RFA. Rất nhiều bệnh nhân đã được điều trị khỏi bệnh và có cuộc sống bình thường, khỏe mạnh.
Liên hệ với Chuyên khoa An Hòa qua hotline 092 462 5678 để được hỗ trợ đặt lịch khám miễn phí nhé!
