Cường năng tuyến giáp là hội chứng khá phổ biến gần đây. Với những tác động xấu đến sức khỏe, bệnh lý nếu không phát hiện và điều trị sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Vậy hội chứng cường năng tuyến giáp là gì? Theo dõi nội dung bài viết của An Hòa để được giải đáp nhé!
Cường năng tuyến giáp và nguyên nhân gây bệnh
Hội chứng cường năng tuyến giáp là gì?
Cường năng tuyến giáp chính là bệnh cường giáp, tình trạng tuyến giáp hoạt động quá mức và sản sinh quá nhiều hormon giáp. Tuyến giáp là tuyến nội tiết cực kỳ quan trọng nằm ở cổ và tiết hormon giáp để kiểm soát các hoạt động trong cơ thể. Nếu quá nhiều hormon được sản xuất sẽ dẫn đến nhiều triệu chứng của bệnh cường giáp.
Cường năng tuyến giáp là hội chứng phổ biến và thường xảy ra ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Bệnh không bỏ sót bất kỳ lứa tuổi nào. Tuy nhiên, ở người cao tuổi bệnh sẽ ít thể hiện và thành triệu chứng luôn.
>> Xem thêm: Bệnh cường giáp có phải là ung thư?
Nguyên nhân dẫn đến hội chứng cường giáp
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến hội chứng cường năng tuyến giáp chính là do bệnh Basedow (Graves). Đây là căn bệnh tự miễn, khi bị bệnh này tuyến giáp bị tấn công dẫn đến bệnh cường giáp. Theo ước tính, số người bị cường giáp nguyên nhân đều do Basedow ( 80 – 90%).
Bên cạnh đó, một vài nguyên nhân khác ít phổ biến hơn gồm: Bướu giáp đa nhân, viêm tuyến giáp, u tuyến độc, chế độ ăn quá nhiều i-ốt hay sử dụng hormone tuyến giáp tổng hợp vượt mức. U tuyến yên cũng có thể là nguyên nhân nhưng ít khi gặp.
Cường năng tuyến giáp thể hiện như thế nào?
Dấu hiệu cường giáp ở nữ, nam thường rất mơ hồ nhất là ở giai đoạn khởi phát. Càng về sau, người bệnh có thể nhận thấy cơ thể có những thay đổi thất thường như:
Sợ nóng: Thân nhiệt người bệnh thường cao hơn bình thường do mức chuyển hóa cơ bản cao. Do vậy, người bị cường giáp thường không chịu được ở những môi trường có thời tiết nóng nực, nhiệt độ cao.
Bướu cổ: Vùng cổ là nơi có tuyến giáp. Cường năng tuyến giáp khiến tuyến này sưng to, nguyên nhân do phì đại tuyến giáp.
Hồi hộp, đánh trống ngực: Cường năng tuyến giáp khiến nhịp tim đập nhanh, mạnh. Bệnh nhân có thể cảm thấy đau ngực, khó thở.
Tiêu chảy: Nếu tiêu chảy kéo dài, đó có thể là dấu hiệu bệnh cường giáp. Nguyên nhân xuất phát từ nhu động ruột tăng thường xuyên.
Đổ nhiều mồ hôi: Ngay cả khi không vận động thì cơ thể người bệnh cũng có thể ra rất nhiều mồ hôi.
Rối loạn giấc ngủ: Khó ngủ, ngủ không yên giấc, giấc ngủ ngắn hơn bình thường. Ngoài ra, người bệnh sụt cân không rõ lý do, chân tay run.
3 Biến chứng nguy hiểm khi mắc chứng cường giáp
Theo BS.CKI Ngô Xuân Vượng – Bác sĩ Chuyên khoa điều trị tuyến giáp An Hòa: Rất nhiều bệnh nhân đi khám khi cường giáp đã biến chứng nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Nếu không phát hiện và chữa trị sớm, bệnh nhân có nguy cơ cao đối diện với những biến chứng đáng sợ. Cụ thể như:
Các bệnh về tim mạch
Bác sĩ Vượng khẳng định: Biến chứng tim mạch là biến chứng nặng nhất đối với người bị cường giáp. Nguyên nhân là cơ tim phải thay đổi để đáp ứng với yêu cầu tăng tải thể tích khi lượng hormon giáp tăng tác động đến mạch máu ngoại viên. Về lâu dài dẫn đến tình trạng suy tim.
Tim có thể gặp các vấn đề là:
- Rung nhĩ: Tình trạng tim đập không đều, thường có tần số nhanh rất dễ dẫn đến đột quỵ (thường xảy ra ở người già).
- Suy tim sung huyết: Khi hormon giáp làm tăng thể tích tuần hoàn, sợi cơ tim phải tăng cường sức co bóp. Nếu tình trạng này diễn ra lâu ngày dẫn đến suy tim.
- Tăng áp động mạch phổi: Động mạch phổi có nhiệm vụ đưa máu đến tim. Tăng áp động mạch phổi xảy ra khi hormon giáp làm tăng cung lượng tim, giảm sức cản ngoại vi. Dẫn đến áp lực động mạch phổi không có sự tương xứng.
Cơn bão giáp trạng
Cường năng tuyến giáp khi biến chứng có thể dẫn đến cơn bão giáp. Biến chứng này xảy ra khi bệnh cường giáp không được điều trị lại gặp tình trạng như: nhiễm trùng, viêm não, chấn thương, sinh con. Hoặc người bệnh sử dụng thuốc kháng giáp không theo chỉ định của bác sĩ. Đây là tình trạng ngộ độc giáp xuất hiện kịch phát có thể cướp đi tính mạng, bệnh nhân cần được cấp cứu.
Cơn bão giáp khiến người bệnh sốt cao >39 độ, nhịp tim nhanh >140 lần/phút, xung huyết tế bào gan. Bệnh nhân đồng thời có thể bị loạn thần, kích động mạch và hôn mê.
Lồi mắt ác tính
Bệnh cường giáp do bệnh Basedow gây ra có thể gặp các hiện tượng như: tổn thương giác mạc và lồi mắt, thường xuyên chảy nước mắt gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Người bệnh cũng vì vậy mà tự ti.
Điều trị chứng cường năng tuyến giáp
Sau khi thăm khám, thực hiện những can thiệp Y tế cần thiết để chẩn đoán cường giáp. Bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị, phương pháp phù hợp với tình trạng của bệnh nhân. Một số cách chữa cường giáp phổ biến hiện nay như:
Chữa cường giáp bằng thuốc
Cường giáp nhẹ được bác sĩ chỉ định sử dụng một số loại thuốc giúp ngăn tuyến giáp sản xuất hormon. Thuốc được kê ở đây có thể là PTU, carbimazole, thiamazole…
Điều trị bằng iod phóng xạ, I-131
Mục đích của điều trị cường năng tuyến giáp, bướu nhân độc giáp bằng I-131 là thu nhỏ bướu, đưa chức năng tuyến giáp về bình thường.
I-131 được chỉ định có người bệnh chẩn đoán xác định là Basedow chưa điều trị gì, có thể đã điều trị nội khoa; nhịp tim rối loạn, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh van tim. Cách này phù hợp với người bệnh có bướu giáp không quá to.
Phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không điều trị cường giáp bằng I-131. Nếu có tình trạng nhiễm độc nặng, phải điều trị chuẩn bị nội khoa trước đến khi ổn định tránh nguy cơ xảy ra cơn bão giáp.
Hiệu quả được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu về triệu chứng cơ năng; thực tế tình trạng bướu giáp và các xét nghiệm; siêu âm, xạ hình đánh giá cấu trúc, kích thước, trọng lượng tuyến giáp; xét nghiệm định lượng hormon T3, T4 và TSH.
Với bệnh nhân Basedow có biến chứng tim mạch, sau điều trị I-131 5 ngày cần bổ sung kháng giáp trạng tổng hợp. Chữa suy tim và loạn tim bằng thuốc giãn mạch, tái khám sau 1 tháng điều trị I-131.
Phẫu thuật điều trị cường năng tuyến giáp
Bệnh nhân có tuyến giáp lớn chèn ép khiến bạn khó thở, khó nuốt thường phải điều trị bằng phẫu thuật. Ngoài ra, bệnh nhân không muốn sử dụng phương pháp I-131 có thể phẫu thuật, bệnh cường giáp ở phụ nữ mang thai có thể cần đến phương pháp này.
>> Xem ngay: Bệnh cường giáp sống được bao lâu?
Cách thức phòng tránh biến chứng cường giáp
Dành cho người chưa phát hiện bệnh
Tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh” luôn luôn được các bác sĩ khuyến khích. Cường giáp nói riêng và bệnh tuyến giáp nói chung có thể phòng tránh bằng những cách sau:
- Bổ sung lượng i-ốt vừa phải trong chế độ ăn hàng ngày để tuyến giáp hoạt động ổn định.
- Duy trì thói quen tập thể dục để tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, ưu tiên bổ sung các loại rau xanh và hoa quả mọng nước.
- Nếu phát hiện các biểu hiện như: giọng khàn, cổ to ra, nuốt nghẹn, có khối u ở cổ, mệt mỏi, sụt cân bất thường… Hãy lập tức đến cơ sở y tế uy tín để kiểm tra, sớm phát hiện bệnh.
Dành cho người đang chữa cường năng tuyến giáp
- Thực hiện chuẩn chỉnh chỉ định của bác sĩ về ăn uống và sử dụng thuốc.
- Không tự ý thay đổi liều lượng và loại thuốc mà bác sĩ đã kê đơn.
- Trong quá trình điều trị, nữ giới không nên mang thai. Nếu có thai cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để có hướng điều trị thích hợp, không tự ý bỏ thai.
- Chế độ ăn cho người cường giáp cần hạn chế thực phẩm và đồ uống chứa chất kích thích, cafein; có hàm lượng đường, chất béo cao tác động xấu đến sức khỏe.
Vậy là chúng ta đã vừa tìm hiểu về hội chứng cường năng tuyến giáp. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào khác cần được bác sĩ chuyên khoa giải đáp cũng như quý khách muốn thăm khám và điều trị bệnh tuyến giáp tại An Hòa. Quý khách có thể liên hệ hotline và thông tin địa chỉ dưới đây.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA TUYẾN GIÁP AN HÒA
Cơ sở Hà Nội: 191 Phố Vọng, Phường Đồng Tâm, Quận Hai Bà Trưng
Cơ sở Nha Trang: Số 16, lô sth39, Thích Quảng Đức, Nha Trang, Khánh Hòa
Hotline đặt lịch: 092 462 5678
