Bệnh suy giáp nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của chúng ta. Hiện nay, tỷ lệ rủi ro gặp biến chứng của bệnh suy giáp ngày càng tăng với hơn 50% người bệnh không được chẩn đoán sớm.
Tìm hiểu về bệnh suy giáp
Bệnh suy giáp là gì? Bệnh suy giáp hay còn được gọi là bệnh suy tuyến giáp, giảm chức năng tuyến giáp và nhược giáp là một loại bệnh nội tiết. Chức năng tuyến giáp bị rối loạn khiến cho lượng hormon T3, T4 tuyến giáp sản sinh ra không đủ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất trong cơ thể.
Bệnh nhược giáp được đánh giá là rất nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong trong thời gian ngắn. Thế nhưng vẫn có khả năng ngăn ngừa và điều trị nếu bạn phát hiện kịp thời để ngăn chặn những biến chứng phức tạp.
Nguyên nhân suy giáp
Suy giảm tuyến giáp tiên phát bắt nguồn từ tuyến giáp với nhiêu hội chứng suy chức năng tuyến giáp. Nguyên nhân của bệnh suy giáp bắt nguồn từ đâu? Cùng điểm qua một vài nguyên nhân chính dưới đây:
Suy giáp bẩm sinh
Có rất nhiều trường hợp trẻ em sinh ra với tuyến giáp không hoạt động bình thường hoặc không phát triển đầy đủ. Nếu không được điều trị, suy giáp bẩm sinh có thể khiến bé chậm phát triển và thiểu năng trí tuệ.
Teo tuyến giáp
Teo tuyến giáp là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến bệnh nhược giáp. Tuyến giáp teo lại có nghĩa là kích thước của nó giảm đi không sản xuất được hormone cần thiết phục vụ cho quá trình trao đổi chất và các chức năng của cơ thể.
Viêm tuyến giáp tự miễn Hashimoto
Sau những lần thăm khám và chữa trị cho các bệnh nhân nhược giáp, bác sĩ khẳng định rằng viêm tuyến giáp tự miễn Hashimoto là một trong những nguyên nhân phổ biến. Bệnh tự miễn dịch xảy ra khi hệ thống miễn dịch tạo ra các kháng thể tấn công các mô khỏe manhh. Qúa trình đó làm ảnh hưởng đến tuyến giáp, ngăn chặn đến khả năng tạo ra hormone.
Nguyên nhân thứ giáp điều trị cường giáp
Nếu bạn đã từng phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp có thể khiến khả năng sản sinh hormone tuyến giáp giảm đi, nặng hơn là nó ngưng hoạt động hoàn toàn.
Ngoài những nguyên nhân phổ biến trên thì bệnh suy giảm tuyến giáp còn do bạn không nạp đủ i-ốt trong chế độ ăn hàng ngày. Một số trường hợp khác do di truyền, sử dụng các loại thuốc có thể dẫn đến suy giáp như lithium, thuốc điều trị rối loạn tâm thần…
Triệu chứng suy giáp
Cũng giống như bệnh cường giáp, nhược giáp ở giai đoạn nhẹ thường có các triệu chứng không rõ ràng. Thêm vào đó, bệnh khá phổ biến ở người cao tuổi cho nên chúng ta thường nghĩ triệu chứng đó là do tuổi già.
Người lớn bị suy giáp có biểu hiện:
- Táo bón dai dẳng
- Ăn không ngon miệng
- Trầm cảm, trí nhớ giảm sút
- Da khô hoặc tái xanh
- Thân nhiệt hạ rất dễ bị lạnh
- Giọng trầm hơn hoặc khàn hơn, ngủ ngáy
- Đau cơ hoặc đau các khớp
- Nhịp tim thay đổi, thở gấp
- Chu kỳ kinh nguyệt có vấn đề
- Người mắc bệnh thường ít có hứng thú trong tình dục
- Móng chân móng tay yếu, giòn và dễ gãy
- Tóc dễ rụng, khô và thưa
- Ngón chân và ngón tay phình lên
- Xuất hiện các nếp nhăn ở mặt, trán hoặc nếp gấp khuỷu tay mờ và mất hẳn
- Đôi khi còn bị bướu cổ
Trẻ em bị suy giáp có biểu hiện:
- Chậm tiếp thu
- Béo phì sớm
- Tư duy kém, chậm chạp
- Da khô, vàng và lạnh
- Hay buồn ngủ
- Tim đập chậm
- Dậy thì sớm
- Phát triển chậm, thấp bé
- Một số trường hợp còn mất thính lực và bướu cổ
Đối tượng dễ mắc bệnh suy tuyến giáp
Suy tuyến giáp có thể xuất hiện ở bất kỳ giới tính và bất kỳ lứa tuổi nào, thế nhưng phổ biến hơn là ở phụ nữ cao tuổi.
- Phụ nữ trên 60 tuổi
- Phụ nữa sau thời kỳ mãn kinh
- Từng phẫu thuật tuyến giáp
- Rối loạn tự miễn
- Gia đình có người thân mắc bệnh tự miễn
- Từng mang thai, sinh con trong vòng 6 tháng
- Từng điều trị bằng bức xạ phần ngực trên hoặc cổ
Biến chứng của bệnh suy giáp
Bệnh suy giáp có nguy hiểm không? Việc không chăm sóc hay chủ quan với việc khám sức khỏe định kỳ có thể khiến bạn rơi vào tình trạng nghiêm trọng. Cụ thể ở đây là bệnh suy tuyến giáp, nếu phát hiện muộn bệnh có thể dẫn đến biến chứng vô cùng nặng nề:
Bướu cổ
Khi tuyến giáp liên tục tự kích thích sản sinh ra nhiều hormone hơn có thể dẫn đến tình trạng bướu cổ. Bướu cổ không những gây khó chịu mà còn cản trở hoạt động khác của bệnh nhân như hít thở và nuốt thức ăn.
Mặt khác, biếu cổ cũng khiến người bệnh tự ti khi giao tiếp, đặc biệt trong các trường hợp người bệnh làm những công việc cần gặp gỡ khách hàng, đối tác thường xuyên.
Vô sinh
Khả năng rụng trứng, thụ thai và sinh sản ở nữ giới sẽ bị cản trở nếu như hormone tuyến giáp suy giảm. Hơn nữa, bệnh nhược giáp còn khiến cơ thể tiết ra nhiều prolactin – chất ngăn ngừa rụng trứng, gây thiếu kinh, vô kinh và tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn.
Chức năng tim mạch suy giảm
Bệnh suy tuyến giáp ít nhiều ảnh hưởng đến hệ thống tim mạch và làm suy tim. Nếu tuyến giáp hoạt động kém, sẽ làm gia tăng sản xuất cholesterol “xấu” gây hại cho tim.
Dị tật bẩm sinh
Phụ nữ bị bệnh nhược giáp nếu không được điều trị khi sinh con ra có khả năng cao con bị tật bẩm sinh. Chưa hết, những em bé này còn có nguy cơ gặp các vấn đề nghiêm trọng về tăng trưởng và trí tuệ.
Tổn thương thần kinh ngoại biên
Nếu để ý, bệnh nhân bị suy giáp lâu ngày thường có dấu hiệu đau nhức chân tay, tê bì và ngứa ran. Điều này chứng tỏ lượng hormone bị suy giảm liên tục gây tổn thương lên các dây thần kinh ngoại vi. Dây thần kinh này mang thông tin từ não, tủy sống đến các bộ phận trong cơ thể như chân, cánh tay…
Phù niêm
Phù niêm là biến chứng nguy hiểm của bệnh nhược giáp lâu năm, có thể ảnh hưởng đến tính mạng của con người. Cụ thể, bệnh nhân sẽ gặp các tình trạng như đau cơ, ù tai, buồn ngủ, khô lạnh, táo bón…Một vài trường hợp nặng hơn có thể hôn mê sâu và bất tỉnh.
Sức khỏe tinh thần suy giảm
Khi tuyến giáp không sản sinh đủ hormone để tác động lên hệ thống thần kinh, độ tập trung và trí nhớ của bạn có thể bị giảm. Nếu không kịp thời can thiệp có thể dẫn đến suy nhược thần kinh, giảm khả năng học tập và làm việc.
Tìm hiểu thêm: >>> Bệnh suy giáp sống được bao lâu?
Bệnh suy giáp có có chữa khỏi được không?
Đây là câu hỏi rất được quan tâm đối với người bệnh đã mắc bệnh nhược giáp. Trả lời cho thắc mắc trên, bác sĩ Thái Việt Cường – Chuyên khoa Tuyến giáp An Hòa trả lời rằng:
“Suy giáp không thể chữa khỏi hoàn toàn được. Tuy nhiên bệnh có thể được kiểm soát bằng cách thay thế sản xuất lượng hormone tuyến giáp từ thiếu trở lại bình thường. Người bệnh cần sủ dụng một số loại thuốc thyroxine tổng hợp như: Levothyrox, Berlthyrox, Disthyrox, Tamidan…”.
Bệnh suy giáp kiêng ăn gì?
Thực phẩm không nên ăn
- Thực phẩm chế biến sẵn: bánh ngọt, xúc xích, bánh quy…
- Hạt kê.
- Không được bổ sung selen và i ốt trừ khi được bác sĩ chỉ định.
- Các loại đồ uống chứa caffeine: cà phê, rượu, trà xanh…
Thực đơn cho người suy giáp
- Trứng chứa nhiều selen, i-ốt và nhiều protein.
- Nên ăn các loại thịt như: thịt gà, thịt bò, thịt cừu…
- Các loại hải sản như: cá ngừ, các hồi, tôm…
- Bổ sung các loại rau thuộc họ nhà cải và phải được nấu chín.
- Ăn nhiều trái cây: cà chua, cam, chuối…
- Tất cả các sản phẩm làm từ sữa, phô mai, sữa chưa, sữa uống…
- Bổ sung các loại hạt: hạt chia, hạt lanh, gạo, kiều mạch.
Cách phòng ngừa bệnh suy tuyến giáp
Như đã nói ở trên, bệnh suy tuyến giáp có các triệu chứng không rõ ràng dẫn đến việc phòng ngừa suy tuyến giáp gặp phải nhiều hạn chế. Thế nhưng, vẫn có một số cách để phòng ngừa suy giáp bạn có thể áp dụng như:
- Phụ nữ trước khi mang thai cần phải làm xét nghiệm tầm soát sớm bệnh nhược giáp. Bởi trong 3 tháng đầu thai nhi chưa hình thành tuyến giáp nhưng lại cần lượng hormone lớn cho sự hình thành và phát triển hệ thần kinh.
- Người bệnh có anti-TPO tăng nhưng chưa có biểu hện lâm sàng suy giáp nên theo dõi và xét nghiệm định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
- Những em bé là con của mẹ bị nhược giáp sau khi sinh ra nên lấy máu gót chân để xét nghiệm kiểm tra bệnh tuyến giáp.
- Những cặp vợ chồng vô sinh cần phải lấy máu xét nghiệm hormone.
Cách chẩn đoán bệnh suy giáp
Để chẩn đoán một cách chính xác về bệnh suy tuyến giáp cần phải dựa vào cả lâm sàng cũng như các xét nghiệm cần thiết khác.
Về lâm sàng
- Đặc trưng của lâm sàng đối với người bị nhược giáp chính là tình trạng phù niêm thường gặp ở phụ nữ độ tuổi 40 – 50 tuổi. Triệu chứng xuất hiện từ từ cho nên dễ nhầm với triệu chứng của giai đoạn mãn kinh.
- Da bị tổn thương.
- Khuôn mặt thay đổi: ít biểu lộ cảm xúc, nhiều nếp nhăn, mặt tròn to…
- Gò má tím, môi dày, tím tái, phù mí mắt.
- Bàn tay, bàn chân dày, da lạnh, gan bàn chân, da vàng, ngón tay khó gập lại.
- Niêm mạc lưỡi thâm nhiễm làm lưỡi to ra.
- Tóc, móng, lông, da khô dễ bong vảy, móng dễ gãy.
- Rối loạn điều tiết nước, ăn uống kém nhưng cân nặng tăng.
- Nhịp tim chậm (dưới 60 lần/ phút) huyết áp thấp, đau thắt ngực và suy tim.
- Suy giảm hoạt động thể chất, rối loạn thần kinh tự động, đau và yếu cơ, chuột rút…
- Tuyến giáp to, ở nữ có thể rong kinh, rối loạn kinh nguyệt, suy chức năng tuyến thượng thận.
Về xét nghiệm
- Đo tập trung Iod 131 ở tuyến giáp: chỉ số thấp hơn giá trị bình thường.
- Định lượng hormone: nồng độ TSH tăng cao làm tổn thương tuyến giáp.
- Chụp xạ hình tuyến giáp: Cho hình ảnh sắc nét về tuyến giáp để bác sĩ có những chẩn đoán chính xác nhất kết luận bệnh nhân có bị suy giáp không.
Suy giảm tuyến giáp là một bệnh lý khá phổ biến với nhiều triệu chứng khác nhau. Tuy nhiên bạn đừng quá lo lắng bởi chúng ta có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu kịp thời phát hiện. Mong rằng qua những thông tin trên đây, An Hòa đã giúp bạn có được cái nhìn tổng quan nhất về bệnh suy giáp để từ đó biết cách bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.
