Suy giáp là một trong những bệnh lý phổ biến liên quan đến rối loạn chức năng tuyến giáp. Bệnh có thể biến chứng nặng nếu không điều trị sớm, bệnh nhân có thể giảm trí nhớ, rụng tóc, mệt mỏi, bướu cổ… Vậy nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp là gì? Thông tin dưới đây sẽ có câu trả lời cho độc giả.
Bạn biết gì về bệnh suy giáp?
Suy giáp hay còn gọi là nhược giáp, suy giảm chức năng tuyến giáp, thiểu năng tuyến giáp dẫn đến bài tiết hormon bị giảm hơn so với mức bình thường. Khi cơ thể không nhận đủ số lượng hormon giáp dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Gây tổn thương các mô tế bào, các cơ quan trong cơ thể.
Suy tuyến giáp thường gặp ở phụ nữ trên 65 tuổi, nam giới cũng có khả năng bị nhưng tỷ lệ thấp hơn nhiều so với phụ nữ. Ở giai đoạn đầu, bệnh không gây các triệu chứng đáng chú ý. Tuy nhiên, theo thời gian suy giáp không được điều trị có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe khác.
Một số triệu chứng suy giáp gây ra có thể là:
- Táo bón
- Mệt mỏi
- Nhạy cảm hơn với lạnh
- Khàn giọng
- Tăng cân, mặt sưng húp
- Nhịp tim chậm
- Trầm cảm
- Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt
- Suy giảm trí nhớ.
>> Đọc thêm: Bệnh suy tuyến giáp có nguy hiểm không?
Nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp là gì?
Suy giáp có thể xuất phát do nhiều nguyên nhân. Khi thăm khám bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân chính gây bệnh để có phương pháp chữa trị phù hợp, hiệu quả nhất. Ngay bây giờ, bạn đọc có thể tìm hiểu các nguyên nhân gây suy giáp được An Hòa bật mí.
Do bệnh tự nhiễm
Viêm tuyến giáp Hashimoto là nguyên nhân phổ biến của nhược giáp, đây là một dạng rối loạn tự miễn. Với bệnh Hashimoto, cơ thể tạo ra các kháng thể và tấn công, phá hủy tế bào tuyến giáp, lâu dài sẽ dẫn tới tình trạng suy giáp.
Nếu bị viêm giáp Hashimoto, đôi khi bệnh nhân có thể mắc kèm các bệnh tự miễn khác, chẳng hạn như: viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường type 1, lupus ban đỏ.
Do suy giáp bẩm sinh
Một số trẻ sinh ra không có tuyến giáp, hoặc tuyến giáp lệch chỗ, tuyến giáp không phát triển bình thường… Tình trạng này được gọi là suy giáp bẩm sinh.
Trong hầu hết các trường hợp, lý do khiến tuyến giáp phát triển bất bình thường là không rõ ràng. Nhưng một số trẻ có dạng rối loạn tuyến giáp do di truyền. Thường thì trẻ sơ sinh bị suy giáp lúc đầu không có triệu chứng đặc trưng. Đó là lý do tại sao sau sinh trẻ được lấy máu ở gót chân để sàng lọc tuyến giáp.
Dùng thuốc có thể dẫn đến suy giáp
Nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp có thể do sử dụng một số loại thuốc gây ảnh hưởng trực tiếp đến mức TSH, T3 hoặc T4 theo một cách nào đó. Ngoài ra một số thuốc có thể gây viêm giáp dẫn đến thay đổi mức TSH, T3, hoặc T4.
Một số thuốc điều trị bệnh tâm thần, bệnh tim, ung thư đôi khi có thể ảnh hưởng đến hoạt động tuyến giáp sản xuất hormon. Thuốc ở đây có thể là lithium, amiodarone, interferon alpha và interleukin-2.
Nguyên nhân do điều trị bằng i-ốt phóng xạ
Thường thì người mắc bệnh cường giáp được điều trị bằng phương pháp i-ốt phóng xạ. Tuy nhiên, chính bức xạ lại phá hủy các tế bào trong tuyến giáp quá mức. Điều này thường dẫn đến suy giảm chức năng tuyến giáp.
Xạ trị vùng cổ cũng có thể khiến tuyến giáp yếu đi
Khi điều trị một số bệnh ung thư, ví dụ như ung thư hạch thì cần phải xạ trị vùng cổ. Bức xạ gây phá hủy các tế bào trong tuyến giáp, khiến cho tuyến giáp giảm sản sinh hormone.
Do phẫu thuật tuyến giáp
Cắt giáp được chỉ định tuyệt đối trong trường hợp bệnh nhân có nhân hoặc u tuyến giáp nghi ngờ ung thư. Phẫu thuật loại bỏ một phần hay toàn bộ tuyến giáp có thể làm giảm khả năng sản xuất hormon giáp hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn dẫn đến suy giáp.
Do rối loạn tuyến yên
Nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp cũng có thể do rối loạn tuyến yên. Tuyến yên kích thích và kiểm soát tuyến giáp sản xuất và giải phóng T3, T4. Khi T3, T4 trong máu tăng cao sẽ ức chế quá trình tổng hợp TSH ở tuyến yên. Ngược lại, khi T3, T4 giảm thì sẽ tăng tiết TSH.
Suy giáp cũng có thể do một nguyên nhân hiếm gặp khác là do tuyến yên không sản xuất đủ hormon kích thích tuyến giáp. Điều này thường do một khối u của tuyến yên gây ra.
Thiếu hụt i-ốt
Không đủ lượng nguyên tố nào gây bệnh suy giáp? I-ốt là khoáng chất giúp tuyến giáp tạo ra hormone, vì vậy việc thiếu hụt i-ốt có nguy cơ cao dẫn đến suy giáp. Cơ thể chúng ta không thể tạo ra i-ốt, nên bạn bổ sung i-ốt qua chế độ ăn uống. Thực đơn cho người bị suy giáp cần ưu tiên hải sản, rong biển, thực vật trồng trên đất giàu muối i-ốt chính là những thứ bạn cần bổ sung.
Đối với phụ nữ mang thai, nếu thiếu hụt i-ốt trầm trọng có thể làm chậm quá trình phát triển của thai nhi. Đặc biệt là não bộ, thể chất đôi khi dẫn đến dị tật bẩm sinh.
Bé được sinh ra từ mẹ trong thai kỳ không bổ sung đủ i-ốt có nguy cơ bị suy giáp bẩm sinh và đi kèm với một số tình trạng sau: câm điếc, khuyết tật trí tuệ, đi lại khó khăn,…
Bị suy giáp do mang thai
Rất nhiều chị em bị suy giáp khi mang thai là do viêm giáp Hashimoto gây ra. Nếu gặp suy giáp trong thai kỳ và không được chữa trị, bệnh làm tăng nguy cơ: sinh non, sảy thai, tiền sản giật.
Nguy hiểm hơn khi tiền sản giật làm tăng huyết áp đáng kể trong 3 tháng cuối thai kỳ. Khiến thai nhi chậm phát triển hoặc thai chết lưu. Đối với sản phụ, vì sự co thắt mạch ở nhiều vùng dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ, gây tổn thương nhiều cơ quan, nhất là não, gan và thận.
Xác định và điều trị bệnh suy giáp
Chẩn đoán
Để xác định nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp, người bệnh cần phải tiến hành xét nghiệm.
- Xét nghiệm đặc hiệu liên quan đến tuyến giáp: TSH bình thường hoặc tăng, FT3, FT4 giảm.
- Một vài xét nghiệm khác: Công thức máu có hồng cầu bình thường hoặc thiếu máu, rối loạn mỡ máu, rối loạn điện giải.
- Siêu âm tuyến giáp: Khi siêu âm là cách đơn giản, nhẹ nhàng và không cần xâm lấn. Cách này giúp bác sĩ biết vị trí, hình dạng tuyến giáp. Nhưng khá khó để biết được nhu mô giáp hoặc thấy tuyến giáp teo nhỏ.
- Siêu âm tim: Một số trường hợp bệnh nhân có thể tràn dịch màng tim.
- Chụp X-quang lồng ngực: Thâm nhiễm cơ tim khiến bóng tim to.
- Điện tâm đồ: Kết quả của định tâm đồ cho thất nhịp chậm xoang, điện thế thấp.
Điều trị
Mục tiêu của điều trị suy giáp là đưa nồng độ hormone về trạng thái bình thường và duy trì tình trạng này trong thời gian dài.
Liệu pháp thay thế hormone tuyến giáp
Đây là phương pháp phổ biến nhất, thuốc được sử dụng là levothyroxine. Levothyroxine là một dạng hormon giáp tổng hợp giúp bổ sung hormone tuyến giáp đang thiếu. Thuốc này an toàn khi sử dụng lâu dài với lượng lớn. Bác sĩ điều chỉnh liều lượng giúp cân bằng lại hormone.
Theo dõi định kỳ và điều chỉnh lượng thuốc
Suy giáp thường cần kiểm tra định kỳ máu để theo dõi hormone TSH để điều chỉnh thuốc nếu cần. Điều này giúp duy trì lượng hormon giáp trong giới hạn bình thường và tránh các triệu chứng quá mức.
Chế độ ăn lành mạnh
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sức khỏe tuyến giáp. Nên bổ sung các sản phẩm giàu iod như cá biển, trứng, sữa và rau xanh. Thực phẩm có thể ức chế sự hấp thu hormon như đậu nành, cải thảo sống và thực phẩm chứa gluten.
Tránh căng thẳng và duy trì lối sống lành mạnh
Căng thẳng có thể làm suy yếu tuyến giáp. Các hoạt động thư giãn như yoga, thiền và luyện tập thể dục nhẹ nhàng có thể cải thiện sức khỏe tổng thể và hỗ trợ điều trị suy giáp.
Tránh hút thuốc và rượu bia
Các chất kích thích như thuốc lá và rượu có thể gây hại cho tuyến giáp, làm nặng thêm tình trạng suy giáp.
Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh suy giáp và nguyên tắc điều trị bệnh lý là điều trị dựa vào nguyên nhân gây bệnh. Điều trị suy giáp cần có sự kiên trì và theo dõi lâu dài. Việc mà người bệnh cần làm là tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Song song đó là thực hiện lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát tình trạng hiệu quả hơn.
>>Xem thêm: Bệnh suy giáp có phải mổ không?
Bài viết trên đã nêu ra các nguyên nhân phổ biến, trong đó có một số nguyên nhân đến từ thói quen xấu như ăn uống và dùng thuốc. Do đó, cách phòng bệnh tốt nhất là theo dõi sức khỏe thường xuyên. Để đặt lịch khám tại An Hòa mà không mất phí, Quý khách vui lòng bấm số Hotline để đặt hẹn mọi lúc mọi nơi.
- Giấy phép hoạt động: 001075/KH-GPHĐ | Chứng chỉ hành nghề: 039442/HCM-CCHN
- Cơ sở Hà Nội: 191 Phố Vọng – Quận Hai Bà Trưng
- Cơ sở Nha Trang: Số 16, lô sth39, Thích Quảng Đức, Nha Trang, Khánh Hòa
- Hotline: 036 876 6269
