Cường giáp điều trị bằng những loại thuốc nào?

Tư vấn chuyên môn

BS.CKI PHẠM ANH TÚ

Chuyên Khoa Tuyến Giáp

Cường giáp điều trị bằng thuốc là phương pháp không còn xa lạ đối với phần lớn bệnh nhân hiện nay. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp để mang lại kết quả tốt nhất. Vậy thuốc để chữa cường giáp là thuốc nào? Cách sử dụng ra sao? Người bệnh cần lưu ý điều gì?

Cường giáp và nguyên nhân gây bệnh

Cường giáp là bệnh lý tuyến giáp hay gặp nhất. Đây là tình trạng mà trong đó hormon giáp được tiết ra quá nhiều vượt mức cơ thể cần dẫn đến làm tăng nồng độ hormon giáp trong máu.

Các hormon T3 và T4 tuyến giáp tiết ra đóng vai trò trong quá trình tăng trưởng, chuyển hóa và phát triển của cơ thể. Do đó, nếu hoạt động tuyến giáp xảy ra bất cứ vấn đề nào đều làm ảnh hưởng đến gần như mọi khía cạnh sức khỏe của cơ thể.

Cường giáp điều trị — Bệnh cường giáp thường xuyết hiện ở nữ giới nhiều hơn nam giới

Nguyên nhân gây bệnh cường chức năng tuyến giáp có thể kể đến là:

Do mắc bệnh Graves, đây là nguyên nhân phổ biến gây ra cường giáp.
Vì tuyến giáp bị viêm do nhiễm virus, vi khuẩn hoặc do dùng một số loại thuốc sau khi mang thai.
Do sử dụng quá nhiều hormon tuyến giáp.
Sự xuất hiện của các khối u lành tính ở tuyến giáp hoặc tuyến yên (hiếm gặp).
Do tăng tiêu thụ quá nhiều i-ốt, có thể là từ các món ăn: rong biển, hải sản, muối i-ốt…

Theo các PGS.TS, cường giáp nếu không phát hiện và điều trị sớm có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Bệnh không chỉ khiến sức khỏe bệnh nhân xuống cấp, mà còn có thể đe dọa đến tính mạng.

>> Có thể bạn cần biết: Bệnh cường giáp có phải là ung thư?

Tại sao cường giáp thường được chữa bằng thuốc?

Các loại thuốc điều trị cường giáp thường ít gây biến chứng cho người bệnh, nên đây là phương pháp được bác sĩ chỉ định đầu tiên.

Cường giáp điều trị bằng thuốc thường chia thành 3 nhóm cơ bản, gồm: i-ốt phóng xạ, thuốc kháng giáp và thuốc chẹn beta. Trong đó, i-ốt phóng xạ có công dụng phá hủy tuyến giáp, thuốc kháng giáp ngăn cản sự hoạt động quá mức của tuyến giáp. Còn thuốc chẹn beta có công dụng giảm nhẹ các triệu chứng của cường giáp.

Thống kê cho thấy >90% người bệnh mắc cường giáp bình phục nhờ dùng 1 trong 3 hoặc cả 3 loại thuốc trên. Với những trường hợp còn lại không khỏi bệnh là do nhiều nguyên nhân. Chẳng hạn như phát hiện bệnh muộn, bệnh đã đến giai đoạn biến chứng nghiêm trọng như: mắt lồi, cơn bão giáp…

Bác sĩ trong khi kê đơn thuốc cho người bệnh cần hết sức lưu ý. Thuốc phải phù hợp với tình trạng bệnh mỗi người. Vì thế, người bệnh không được tự ý mua thuốc để tránh mắc phải các tác dụng phụ không mong muốn.

Tìm hiểu các loại thuốc điều trị cường giáp

Thuốc kháng giáp

Cường giáp điều trị bằng thuốc kháng giáp với mục đích giúp tuyến giáp giảm sản xuất hormon. Thường thì sau 1 – 3 tháng sử dụng thuốc sẽ có tác dụng đầu tiên. Liều lượng được bác sĩ giảm dần cho đến khi hoàn tất liệu trình.

Bệnh nhân cho dù thấy bệnh thuyên giảm nhưng tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc đột ngột. Bởi điều này sẽ làm tăng nguy cơ gặp biến chứng bão giáp cực kỳ nguy hiểm, có thể cướp đi tính mạng của bạn.

An Hòa sẽ chỉ ra 2 loại thuốc kháng giáp thường dùng ngay sau đây:

Thuốc Propylthiouracil (PTU)

Thuốc TPU là sự lựa chọn ưu tiên vì có thể dùng cho cả bệnh cường giáp ở phụ nữ đang mang thai. Bà bầu khi điều trị bằng thuốc này giúp làm giảm nguy cơ sảy thai cao, thậm chí là không có nguy cơ này.

PTU được bào chế dưới dạng viên uống 50mg và đóng gói. Cứ 8 tiếng người bệnh sẽ uống 1 lần và chia đều 3 liều bằng nhau. Bệnh nhân cần duy trì lịch uống thuốc đều đặn để thuốc phát huy hết công dụng.

Thuốc Methimazole

Tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân có thể dùng thuốc này ngày 1 – 3 lần. Methimazole được bào chế dưới dạng viên loại 5mg và 10mg. Nếu kết hợp cùng PTU thì thuốc sẽ có tác dụng nhanh hơn.

Ngoài 2 cái tên kể trên thì thuốc điều trị cường giáp Thyrozol cũng được bác sĩ chỉ định trong trường hợp cụ thể.

Tác dụng phụ của thuốc kháng giáp

Thuốc rất hiếm khi gây tác dụng phụ. Nếu có cũng chỉ chiếm 1 – 3% trường hợp và những tác dụng phụ có thể gặp là:

Rụng tóc;
Phát ban, ngứa ngáy;
Sốt;
Tức ngực, buồn nôn, phù;
Đau đầu;
Đau nhức xương khớp;
Tổn thương gan, giảm bạch cầu đột ngột, cảm cúm. Mặc dù rất hiếm gặp nhưng người bệnh cần gặp bác sĩ ngay.

Nhìn chung, 2 dòng thuốc trên đều có công dụng bảo vệ tuyến giáp và có tác dụng trong 1 năm nếu dùng liên tục. Tuy nhiên, cường giáp thường có nguy cơ tái phát. Nhất là khi bệnh nhân chuyển sang giai đoạn giảm liều thuốc đang dùng.

Rất nhiều trường hợp bệnh nhân phải uống liên tục 12 – 18 tháng, có khi phải dùng thuốc cả đời. Cũng vì vậy mà bác sĩ có thể cân nhắc chuyển phương pháp điều trị khác nếu bệnh nhân gặp nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng. Hoặc cường giáp tái phát thường xuyên khi giảm liều.

Thuốc i-ốt phóng xạ

Cường giáp điều trị bằng i-ốt phóng xạ cũng là một cách mang đến nhiều công dụng tuyệt vời. Thuốc được bào chế dưới dạng viên uống, i-ốt phóng xạ có tác dụng phục vụ quá trình tổng hợp hormon giáp.

Sau khi uống vào, thuốc sẽ đi vào máu và sáo nhận vào tuyến giáp. Thay vì giúp tuyến giáp tổng hợp hormon, thì phóng xạ sẽ phá hủy dần tuyến giáp. Thuốc khiến tuyến này mất dần đi khả năng sản xuất hormon giáp. Từ đó, bệnh cường giáp được đẩy lùi.

Thống kê cho thấy, trên 90% bệnh nhân khỏi bệnh sau 1 liều i-ốt phóng xạ duy nhất. Số còn lại sau khi dùng đến liều thứ 2 mà vẫn chưa khỏi thì cân nhắc áp dụng phương pháp phẫu thuật tuyến giáp để điều trị dứt điểm.

Tác dụng phụ thuốc i-ốt phóng xạ

Miệng có vị lạ như kim loại. Để khắc phục tình trạng, người bệnh có thể thêm một chút đường vào món ăn.
Buồn nôn, nôn.
Viêm tuyến nước bọt: 1 hoặc cả 2 bên cằm có thể sưng lên trong vài tuần. Để đỡ khó chịu, bạn có thể pha nước chanh với đường để uống.
Suy giáp: Mặc dù i-ốt phóng xạ giúp điều trị cường giáp nhưng cũng có thể gây suy giáp. Do đó, người bệnh có thể sẽ phải dùng levothyroxine cả đời.

Cường giáp điều trị bằng i-ốt phóng xạ cần lưu ý

Phụ nữ mang thai hoặc có kế hoạch mang thai trong vòng 6 tháng tới, hay phụ nữ đang cho con bú không được dùng;
Không được ra khỏi nhà trong 3 ngày đầu tiên dùng thuốc;
Nên ngủ một mình trong vòng 5 ngày sau khi uống thuốc. Điều này nhằm ngăn chặn việc những người xung quanh bị nhiễm phóng xạ;
Nên uống nhiều nước;
Bệnh nhân không dùng chung đồ cá nhân như: bàn chải, khăn tắm,… với người khác;
Tránh tiếp xúc với trẻ em trong tuần đầu tiên dùng thuốc;
Vệ sinh bồn cầu sạch sẽ sau khi đi vệ sinh;
Rửa tay thường xuyên và vệ sinh cơ thể mỗi ngày.

>> Đọc thêm: Bệnh cường giáp có chữa khỏi được không?

Thuốc chẹn beta

Cường giáp điều trị bằng thuốc chẹn beta sẽ giúp bệnh nhân quản lý tốt các triệu chứng cường giáp cho đến khi thuốc phát huy tác dụng. Triệu chứng của bệnh ở đây là: đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, run rẩy, nhạy cảm với nhiệt độ môi trường…

Ngay sau khi bạn được chẩn đoán mắc cường giáp. Bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc chẹn beta và bắt đầu với liều thấp nhất. Khi các triệu chứng được kiểm soát hoàn toàn, liều dùng được tăng dần lên.

Tác dụng phụ khi dùng thuốc

Đau đầu;
Chóng mặt;
Rối loạn hệ tiêu hóa.

Nếu xuất hiện những hiện tượng này, bệnh nhân cần báo ngay cho bác sĩ để điều chỉnh lại liều lượng. Hoặc đổi sang loại thuốc khác phù hợp hơn.

Lưu ý khi dùng thuốc chẹn beta

Cơ thể người lớn tuổi có thể không đáp ứng với thuốc chẹn beta;
Nếu mắc bệnh huyết áp thấp, viêm phổi tắc nghẽn mạn tính, hen suyễn… cần báo ngay bác sĩ trước khi dùng thuốc. Những người bị hen suyễn, dùng thuốc chẹn beta sẽ khiến các triệu chứng bệnh hen càng nghiêm trọng hơn.
Thuốc chẹn beta có thể tăng độ nhạy cảm của cơ thể với môi trường bên ngoài. Bởi vậy, trong thời gian dùng thuốc, bạn cần bảo vệ da để tránh các phản ứng như: cháy nắng, dị ứng, phát ban…

Cường giáp điều trị bằng thuốc nên ghi nhớ điều gì?

Bác sĩ chuyên khoa I, Chuyên khoa tuyến giáp An Hòa nhấn mạnh: Bệnh cường giáp không thể ổn định khi chữa bằng thuốc trong ngày một ngày hai. Vì vậy, bệnh nhân cần kiên trì, tuân thủ phác đồ điều trị cường giáp của Bộ Y tế một cách tuyệt đối.

Thêm vào đó, cường giáp điều trị bằng thuốc cần ghi nhớ một số điều sau:
Không được tự ý tăng, giảm liều hay đổi thuốc khi chưa hỏi ý kiến từ bác sĩ.
Nếu không may xuất hiện các tác dụng phụ từ thuốc, nhanh chóng báo ngay cho bác sĩ để được xử lý kịp thời.
Cần tái khám định kỳ đúng hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả của thuốc và có những điều chỉnh cần thiết.

Kết luận

Tóm lại, cường giáp điều trị bằng thuốc cần bỏ nhiều thời gian và công sức. Điều cần thiết nhất lúc bấy giờ là nghiêm túc tuân thủ những lời căn dặn của bác sĩ để bệnh tiến triển tích cực.

Phòng khám An Hòa là địa chỉ uy tín trong việc khám chữa bệnh tuyến giáp, đặc biệt là u tuyến giáp. Nơi đây quy tụ các chuyên gia đầu ngành chuyên môn cao, trang thiết bị kỹ thuật công nghệ hiện đại. Tất cả máy móc được nhập khẩu đạt chuẩn IOS giúp kết quả chính xác hơn.

Bên cạnh đó, An Hòa còn được trang bị thiết bị chẩn đoán như siêu âm tiên tiến, đốt u giáp bằng sóng cao tần RFA thế hệ mới hỗ trợ hiệu quả trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Quý khách hãy liên hệ Hotline 092 462 5678 để được trợ lý bác sĩ của An Hòa tư vấn chi tiết và đặt lịch khám miễn phí nhé.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA TUYẾN GIÁP AN HÒA