Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp là cả một quá trình dài đòi hỏi người thân và bản thân người bệnh cần hết sức kiên trì, chú ý từ những điều nhỏ nhặt nhất. Bởi, hành trình chiến đấu với những căn bệnh phức tạp không chỉ lúc trên bàn mổ, mà còn cả khi rời phòng phẫu thuật.
Vậy chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp cụ thể ra sao? Cần lưu ý điều gì? Tất tần tật sẽ được An Hòa chia sẻ trong bài viết dưới đây.
Tại sao phải mổ tuyến giáp?
Trường hợp nên mổ tuyến giáp
Mổ tuyến giáp là việc làm hết sức cần thiết đối với những bệnh nhân rơi vào 1 trong 4 trường hợp sau:
Người có nhân tuyến giáp nghi ngờ ung thư
Bệnh nhân có nhân giáp có khả năng nghi ngờ hoặc xác định là K tuyến giáp. Việc phẫu thuật loại bỏ tuyến giáp bị tổn thương có thể là cách điều trị tối ưu nhất.
Bệnh nhân được chẩn đoán xác định ung thư tuyến giáp
Khi có kết luận bệnh nhân mắc ung thư tuyến giáp. Việc phẫu thuật có thể được thực hiện để loại bỏ toàn bộ hoặc 1 phần của tuyến giáp. Nhằm ngăn chặn di căn ra các cơ quan khác trong cơ thể.
Bệnh nhân bị nhân giáp hoặc bướu giáp gây triệu chứng tại chỗ
Trường hợp bệnh nhân có nhân giáp, bướu giáp to chèn ép khí quản gây khó nuốt, gây mất thẩm mỹ. Mổ tuyến giáp giúp làm giảm các triệu chứng này.
Nhân giáp, bướu giáp gây triệu chứng cường giáp
Nếu bệnh nhân có nhân độc, đa nhân độc hoặc bệnh cường giáp (basedow). Phẫu thuật tuyến giáp có thể được áp dụng để giảm. Hoặc loại bỏ sự sản xuất dư thừa hormon giáp và điều trị chứng cường giáp.
Tuy nhiên, việc quyết định tiến hành mổ hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Bao gồm tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Kích thước, vị trí của nhân hoặc bướu giáp, các triệu chứng và kết quả xét nghiệm tuyến giáp. Bệnh nhân sẽ được tiến hành mổ sau khi có quyết định của chuyên khoa nội tiết.
Các phương pháp phẫu thuật tuyến giáp
- Cắt eo tuyến giáp
- Cắt nhân tuyến giáp
- Cắt một thùy hoặc một phần của thùy
- Cắt gần toàn bộ 2 thùy giáp
- Cắt toàn bộ tuyến giáp
- Vét hạch cổ chức năng, toàn bộ.
Cách chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp
Mục đích của việc chăm sóc người bệnh sau mổ
Đích đến cuối cùng của việc chăm sóc người bệnh sau mổ tuyến giáp là để sớm phát hiện các biến chứng, giúp kiểm tra sự thành công của cuộc mổ. Và đặc biệt là giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục sức khỏe.
Đối với bệnh nhân đã xảy ra biến chứng, chăm sóc tốt sau mổ giúp làm giảm mức độ ảnh hưởng của nó lên bệnh nhân. Hơn nữa, còn giảm khả năng tái phát của bệnh.
Quy trình cách chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp
Chăm sóc vết mổ
Chăm sóc vết mổ đúng cách sẽ giúp vết thương nhanh lành. Giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng. Bạn nên lưu ý một số điều quan trọng về chăm sóc vết thương vùng cổ như sau:
Vệ sinh vết mổ
Vùng da xung quanh vết mổ cần đảm bảo sạch sẽ bằng cách thay băng gạc và sát trùng với cồn y tế mỗi ngày. Cho đến khi cắt chỉ, bạn nên hạn chế để vết mổ tiếp xúc trực tiếp với khói bụi và nước.
Xem thêm: >> Vết mổ tuyến giáp bao lâu thì lành?
Theo dõi vết thương
Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp cần theo dõi vết mổ hàng ngày để phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng như: sung, đỏ, đau rát hoặc nếu có mủ chảy từ vết mổ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào, hãy nhanh chóng liên hệ với bác sĩ.
Chú ý khi tắm
Thường thì bác sĩ sẽ cho phép bạn tắm sau 3 – 5 ngày kể từ lúc mổ. Tuy nhiên, khi tắm, cẩn thận không để nước tiếp xúc trực tiếp vào vết thương bằng cách dùng khăn che kín vùng cổ. Hỏi ý kiến bác sĩ có được dùng xà phòng vệ sinh vết mổ hay không rồi mới thực hiện.
Bảo vệ vết thương
Không nên để tay bẩn chạm vào vết mổ. Trong 4 tuần đầu tiên sau phẫu thuật, khi:hắt hơi, ho, hoặc tắm vòi hoa sen, không nên ngửa mặt lên trời để tránh làm căng vết mổ gây đau. Tránh để thú cưng liếm hay cào vào vùng mổ.
Chăm da vùng cổ
Bạn có thể dùng một số loại kem chứa collagen, peptides và vitamin C để giúp da nhanh liền sẹo. Nên chọn loại kem không chứa các chất kích ứng và chỉ được bôi kể từ tuần thứ 5 sau mổ.
Thay đổi chế độ dinh dưỡng
Sau mổ tuyến giáp nên ăn gì? Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp rất cần đến chế độ dinh dưỡng phù hợp, giúp hồi phục sức khỏe nhanh chóng. Sau phẫu thuật, có 10 nguyên tắc dinh dưỡng mà bệnh nhân nên tuân thủ đó là:
Bổ sung đủ hàm lượng calo
Người bệnh nên ăn đủ 25 – 40 kcal/ kg cơ thể/ ngày. Nếu đau rát họng kéo dài đến mức không thể ăn được. Người bệnh cũng nên cố gắng tiêu thụ ít nhất 50% khẩu phần ăn so với trước lúc mổ để tránh suy dinh dưỡng.
Chia nhỏ các bữa ăn
Nên chia khẩu phần ăn mỗi ngày thành 8 – 10 cử để người bệnh no lâu, đảm bảo nguồn năng lượng trong suốt ngày dài. Giúp hạn chế tình trạng đau rát cổ do ăn quá nhiều trong 1 cữ.
Nạp đỏ 190 – 220g tinh bột phức hợp/ ngày
Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa (rau củ, trái cây tươi ít đường). Và tinh bột phức hợp (hạt, ngũ cốc, các loại đậu). Điều này giúp người bệnh no lâu, ngăn chặn tình trạng thừa cân, tiểu đường…
Ăn đủ 25 – 38g chất xơ/ ngày
Chất này giúp ngăn ngừa táo bón – triệu chứng phổ biến sau mổ tuyến giáp do uống thuốc kháng viêm. Thực phẩm giàu chất xơ đó là các loại khoai, rau lá canh, đậu, hạt…
Bổ sung đủ 60 – 70g protein/ ngày
Protein giúp cơ thể tăng cường sản xuất collagen để chữa lành các mô và tái tạo tế bào mới. Nguồn protein người bệnh nên ưu tiên như: cá, thủy hải sản, thịt da cầm bỏ da, sữa tách béo, trứng…
Ăn đỏ 30 – 40g chất béo/ ngày
Chất béo omega 3, 6, 9 có thể giúp người bệnh kháng viêm, ngăn chặn ung thư tái phát. Các chất béo tốt mà người bệnh bổ sung vào bữa ăn hàng ngày có thể là: mỡ cá heo, dầu thực vật, quả bơ, các loại hạt…
Kiểm soát thực phẩm giàu i-ốt
Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp không nên tiêu thụ quá ít hay quá nhiều i-ốt có thể tăng nguy cơ tái phát ung thư. Bạn cần tham vấn ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng về hàm lượng i-ốt nên tiêu thụ trong một ngày. Thực phẩm giàu i-ốt bao gồm: sữa, muối tinh chế, hải sản, rau lá xanh…
Ưu tiên thực phẩm khoa học
Nên chọn các món ăn mềm, dễ tiêu hóa. Chẳng hạn như súp, món canh, cháo…giúp người bệnh giảm cảm giác đau vùng cổ hơn so với thực phẩm cứng.
Kiêng thực phẩm xấu
Sau mổ tuyến giáp nên tránh: đồ ăn chế biến sẵn, thức ăn chua, cay nóng, nhiều dầu mỡ, lên men, muối, đường, chất bảo quản. Đặc biệt là bia rượu và thực phẩm tươi sống.
Điều này giúp đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, ngăn chặn biến chứng sức khỏe nguy hiểm vốn có thể kích thích ung thư tái phát.
Xây dựng chế độ sinh hoạt khoa học
Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp cần hết sức chú ý đến chế độ sinh hoạt để giúp vết thương nhanh lành, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Cụ thể, bạn cần:
Vận động nhẹ nhàng
Sau khi ca mổ kết thúc, bạn hãy thử bắt đầu với những vận động nhẹ nhàng như đi dạo ngắn trong phòng. Điều này giúp lưu thông máu huyết, vết thương nhanh khỏi hơn.
Tập chuyển động cổ
Sau khi được cắt chỉ, bạn hãy tập các bài tập chuyển động cổ nhẹ nhàng để có thể làm quen dần với các kích thích chuyển động.
Tìm hiểu thêm: >> Kiêng nói sau mổ tuyến giáp
Ngủ đủ giấc
Mỗi ngày cần ngủ ít nhất 8 tiếng. Nó đặc biệt quan trọng trong những tuần đầu sau phẫu thuật bởi cơ thể cần đủ thời gian để hồi phục.
Tập thể dục nhẹ
Ít nhất sau 4 tuần sau mổ khi cơ thể đã hồi phục, bạn có thể thực hiện các bài tập nhẹ như: chạy bộ, yoga, thể dục nhịp điệu để cải thiện sức khỏe tổng thể. Chú ý không tập các bài vận động quá mạnh, nâng tạ để tránh ảnh hưởng đến vùng cổ.
Thuốc điều trị sau mổ
Và dĩ nhiên, chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp không thể thiếu các loại thuốc được bác sĩ chỉ định. Đó là các thuốc kháng sinh chống viêm, giảm đau. Trường hợp hạ canxi cần bổ sung calci kết hợp tiêm tĩnh mạch trong tuần đầu sau mổ.
Nếu phải cắt toàn bộ tuyến giáp, người bệnh phải bổ sung hormon tuyến giáp thay thế suốt phần đời còn lại. Người bệnh nên tuân thủ liều lượng, không tự ý đổi thuốc, bỏ thuốc hay tăng giảm liều và uống đúng giờ giấc.
Tái khám và theo dõi định kỳ
Trong 2 – 3 tháng đầu, người bệnh cần tái khám đối với trường hợp mổ ung thư tuyến giáp. Trường hợp mổ u lành tuyến giáp thì tái khám 6 tháng/ 1 lần trong 5 năm liên tiếp.
Theo dõi biến chứng sau phẫu thuật
Chăm sóc bệnh nhân sau mổ tuyến giáp ngoài dinh dưỡng, thời gian nghỉ ngơi, vệ sinh vết mổ…Thì cũng cần phải chú ý đến các biến chứng có thể xảy ra. Cụ thể:
Biến chứng sớm
- Chảy máu sau mổ
- Suy hô hấp sau mổ
- Khàn giọng, mất tiếng sau mổ
- Cơn cường giáp kịch phát
- Tetani sau mổ.
Biến chứng muộn
- Nhiễm trùng vết mổ
- Bị suy giáp do cắt quá nhiều tuyến giáp hoặc viêm xơ phát triển
- Bướu giáp tái phát.
Với những biến chứng kể trên, bạn cần liên hệ với bác sĩ ngay lập tức để kịp thời kiểm tra, xử lý tránh hậu quả nặng nề.
Trên đây là toàn bộ quy trình chăm sóc người bệnh sau mổ tuyến giáp. Mong rằng, thông qua bài viết, bạn đã biết cách chăm sóc bệnh nhân một cách an toàn, hiệu quả. Và đừng quên chủ động thăm khám, điểm tra sức khỏe tổng quát ít nhất 6 tháng/ lần nhé!
Để đặt lịch khám tuyến giáp trực tiếp cùng chuyên gia nội tiết hàng đầu tại Phòng khám An Hòa. Quý khách vui lòng liên hệ hotline 092.462.5678 để được trợ lý bác sĩ hỗ trợ lên lịch khám KHÔNG MẤT PHÍ trong thời gian sớm nhất.
Thông tin khác liên quan đến mổ tuyến giáp
Mổ tuyến giáp có quan hệ được không?
Chi phí mổ tuyến giáp có bảo hiểm là bao nhiêu?
