Tuyến giáp chức năng đối với cơ thể cực kỳ quan trọng. Có thể bạn đã nghe nhiều về tuyến giáp, nhưng vị trí nó ở đâu? Có nhiệm vụ chính là gì trong cơ thể? Các bệnh tuyến giáp hay gặp nhất hiện nay? Tất cả những câu hỏi này sẽ được bác sĩ của An Hòa giải đáp qua bài viết dưới đây.
Tuyến giáp và vị trí trong cơ thể
Tuyến giáp là tuyến nội tiết có kích thước lớn nhất trong cơ thể và đảm nhiều nhiều chức năng quan trọng. Tuyến này có vẻ ngoài giống với chú bướm và sản xuất ra các hormon giáp trạng bao gồm: Thyroxine (T4) và Triiodothyronine (T3).
Vị trí chính xác của tuyến giáp là nằm ở trước cổ, sau lớp da và cơ thịt, nằm sau tuyến giáp là khí quản. Cấu tạo tuyến giáp gồm thùy trái và thùy phải, chúng được nối với nhau bởi eo tuyến giáp. Vị trí tuyến này tương đương đốt sống cổ 5 đến đốt sống ngực 1. Tuyến giáp có khối lượng khoảng 10 – 20 gram.
Tuyến giáp chức năng chính là gì?
Không phải ngẫu nhiên mà tuyến giáp được ví như “vị nhạc trưởng” điều hành mọi hoạt động diễn ra trong cơ thể. Hormon giáp làm tăng quá trình trao đổi chất ở hầu hết các mô. Khi có một lượng lớn hormone tiết ra, tốc độ các phản ứng trao đổi chất có thể tăng 60 – 100% so với bình thường. Các tế bào sẽ tăng cường chuyển hóa lipid và glucid để tạo năng lượng hoạt động.
Liên quan đến sự phát triển của cơ thể
Hormon giáp tác động lên sự phát triển của cơ thể, đặc biệt là não bộ. Nếu suy giáp xuất hiện từ thời kỳ bào thai hoặc trong những năm đầu sau sinh, trẻ có thể bị teo não, chậm phát triển về trí tuệ lẫn thể chất.
Điều hòa quá trình chuyển hóa các chất
- Tuyến giáp chức năng là tác dụng lên chuyển hóa glucid: Hormon giáp tác động lên nhiều giai đoạn của quá trình chuyển hóa chất bột đường, tạo năng lượng tại các tế bào; tăng hấp thụ glucose ở đường ruột, tăng sản sinh glucose và phân hủy glycogen ở gan.
- Tác dụng lên chuyển hóa lipid: Hormon giáp làm tăng sử dụng lipid dự trữ tại mô mỡ. Đồng thời kích thích tiêu thụ chất béo ở mô để tạo năng lượng.
- Tác dụng lên chuyển hóa protein: Giúp tăng tổng hợp protein giúp cơ thể phát triển và tăng trưởng.
- Tác dụng lên cân nặng: Hormon giáp tác động mạnh đến quá trình dị hóa trên toàn bộ cơ thể. Do đó, hormon giáp thường gây sụt cân, teo cơ trong khi giảm hormon giáp lại gây tăng cân.
Tác động đến hệ thần kinh
Tuyến giáp chức năng trong cơ thể còn làm tăng hoạt động của các tế bào neuron, dẫn đến trạng thái kích thích, lo lắng quá mức. Người bệnh dễ tức giận, mất ngủ khi hormon giáp trong máu tăng cao.
Tác động lên hệ tiêu hóa
Hoạt động của tuyến giáp làm tăng hoạt động của các tế bào cơ trơn và niêm mạc thành ống tiêu hóa. Nó dẫn đến tăng nhu động đường ruột. Nhờ sự co bóp nhịp nhàng của ống tiêu hóa mà thức ăn dui chuyển qua đường tiêu hóa và hấp thụ một cách dễ dàng. Nếu tuyến giáp hoạt động bất thường có thể gây táo bón hoặc tiêu chảy.
Tác động đến chức năng tim
Hormon tuyến giáp làm tăng sức co bóp cơ tim kéo theo tăng huyết áp tâm thu. Làm tăng nhịp tim gây cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực.
Tác động đến hệ sinh sản
Tuyến giáp chức năng chính còn liên quan đến việc duy trì trạng thái ổn định của kinh nguyệt, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này. Bệnh tuyến giáp ở phụ nữ nếu thiếu hormon giáp gây rong kinh, đa kinh. Thừa hormon giáp dẫn đến thiếu kinh, vô kinh, giảm ham muốn. Bệnh tuyến giáp ở nam giới nếu thiếu hormon giáp có thể gây giảm ham muốn. Nhưng bài tiết quá nhiều có thể gây bất lực.
Tác động đến hệ hô hấp
Tăng cường trao đổi chất, chuyển hóa năng lượng dưới kích thích của hormon giáp sẽ làm tăng nhu cầu sử dụng oxy và thải CO2.
Tác động lên xương khớp
Tuyến giáp chức năng đặc biệt quan trọng trong sự phát triển của xương. Và giúp cơ thể đạt khối lượng xương đỉnh vào tuổi trưởng thành. Thừa hoặc thiếu hormon giáp đều ảnh hưởng đến mật độ xương, gây loãng xương.
“Trục trặc” tuyến giáp có nguy hiểm không?
Bệnh tuyến giáp có nguy hiểm không? Vì Iod là chất giúp tuyến giáp tổng hợp hormon, nên thừa hay thiếu iod có thể là nguyên nhân dẫn đến một số bệnh tuyến giáp. Chẳng hạn như:
Suy giáp
Đây là tình trạng tuyến giáp làm việc kém, dẫn đến thiếu hụt tổng hợp hormon T3 và T4 và giải phóng hormon giáp. Suy giáp có thể do giảm khẩu phần ăn chứa iod, do bẩm sinh, cắt tuyến giáp, sử dụng thuốc kháng giáp trạng…
Bệnh lý thường có các biểu hiện như: Mệt mỏi, buồn ngủ, thân nhiệt giảm, tăng cân, táo bón, cơ thể chậm chạp, giảm trí nhớ; huyết áp thấp, giảm nhịp tim, suy giảm chức năng sinh dục…
Cường giáp
Basedow là bệnh tự miễn, đặc trưng bởi cường chức năng tuyến giáp do các kháng thể kích thích tuyến giáp xuất hiện và lưu hành trong máu. Nguyên nhân bị cường giáp do bệnh tự miễn, sử dụng quá nhiều iod trong khẩu phần ăn. Có thể do u tuyến độc, viêm giáp, viêm tuyến yên, bệnh bướu cổ đa nhân nhiễm độc…
Cường giáp thường có các biểu hiện như: Giảm cân dù ăn nhiều và đủ dinh dưỡng, tăng thân nhiệt, khó ngủ, tăng tiết mồ hôi, da nóng và ẩm, tiêu chảy; tim đập nhanh, huyết áp tăng, dễ cáu gắt, khó tập trung, có thể sờ thấy tuyến giáp to…
Ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp là bệnh nguy hiểm nhất trong tất các các bệnh lý tuyến giáp. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể hoàn toàn chữa khỏi. Người bệnh chẩn đoán bệnh bằng siêu âm tuyến giáp, chọc hút bằng kim nhỏ các nhân tuyến giáp dưới hướng dẫn của siêu âm, có thể giải phẫu tuyến giáp để điều trị nếu cần thiết.
Triệu chứng muộn của K giáp có thể là: Khó thở, khàn tiếng, nổi hạch cổ, khối u trước cổ di động theo nhịp nuốt.
>> Xem thêm: Cắt bỏ tuyến giáp có ảnh hưởng gì không?
Phương pháp bảo vệ và tăng cường sức khỏe tuyến giáp
Tuyến giáp chức năng đối với cơ thể là cực kỳ quan trọng. Chính vì vậy bảo vệ và tăng cường sức khỏe tuyến giáp là điều bạn nên làm. Một vài phương pháp đơn giản mà hiệu quả dưới đây sẽ giúp bạn chăm sóc tuyến nội tiết tốt hơn.
Bổ sung i-ốt đúng cách
Vì sao cần i-ốt: I-ốt là thành phần chính để tuyến giáp tổng hợp hormone thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). Các hormone này điều chỉnh chuyển hóa cơ bản và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn diện.
Cách bổ sung: Đảm bảo lượng i-ốt qua muối, hải sản hoặc rong biển. Tuy nhiên, quá nhiều i-ốt có thể gây ngộ độc hoặc làm tăng nguy cơ viêm tuyến giáp.
Chú ý bổ sung đủ selen và kẽm
Vai trò của selen và kẽm: Selen giúp bảo vệ tuyến giáp khỏi tổn thương oxy hóa, còn hỗ trợ sản xuất hormon giáp và giúp tăng cường khả năng miễn dịch.
Nguồn thực phẩm: Cá hồi, trứng, hạt hướng dương cung cấp selen; trong khi đó, hàu và thịt đỏ là nguồn giàu kẽm.
Hạn chế thực phẩm chứa goitrogen khi ăn sống
Goitrogen là gì: Đây là các chất hợp chất có trong một số loại rau cải, đậu nành, khoai lang, cản trở sự hấp thụ i-ốt vào tuyến giáp.
Cách xử lý: Nấu chín sẽ làm giảm tác động của bướu cổ. Vì vậy bạn có thể ăn các loại rau như bông cải xanh và cải bó xôi khi đã nấu.
>> Có thể bạn cần biết: Tuyến giáp kiêng ăn gì?
Quản lý căng thẳng
Căng thẳng ảnh hưởng thế nào đến tuyến giáp: Cortisol (hormone căng thẳng) tăng cao liên tục có thể ức chế chế độ sản xuất hormon giáp, gây mệt mỏi và mất cân bằng nội tiết.
Biện pháp giảm căng thẳng: Tập yoga, thiền định, tập hít thở sâu có thể giúp cân bằng hormone một cách tự nhiên.
Tránh tiếp xúc với các chất độc
Các chất độc hại cần tránh: BPA (trong nhựa), dioxin… là những chất hóa học có khả năng gây rối loạn hormone.
Giải pháp: Sử dụng đồ chứa thực phẩm an toàn (như thủy tinh). Hạn chế tiếp xúc với nhựa và thuốc lá để bảo vệ tuyến giáp.
Theo dõi và kiểm tra sức khỏe định kỳ
Các xét nghiệm quan trọng: Kiểm tra nồng độ TSH (hormone kích thích tuyến giáp) là bước quan trọng để phát hiện các vấn đề giáp tuyến. Đặc biệt nếu có tiền sử gia đình hoặc triệu chứng như mệt mỏi hoặc tăng cân bất thường .
Thời gian kiểm tra: Nên thực hiện hàng năm hoặc khi có dấu hiệu bất thường.
Nên khám và sàng lọc bệnh tuyến giáp ở đâu?
Bệnh tuyến giáp có thể không bỏ sót bất cứ đối tượng nào. Vậy nên khám tầm soát bệnh giáp cần thực hiện để tránh những hậu quả nặng nề về sau.
Bệnh viện An Hòa với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa nội tiết tài giỏi, nhiều kinh nghiệm. Y, bác sĩ luôn tư vấn điều trị đúng quy trình, không vẽ bệnh moi tiền khách hàng. Ngoài ra, An Hòa còn chú trọng đầu tư trang thiết bị tiên tiến, hiện đại. Giúp việc chẩn đoán chính xác nhất và điều trị đạt kết quả cao.
Đáng chú ý, gói khám và siêu âm tuyến giáp ở An Hòa hoàn toàn miễn phí không mất tiền. Người bệnh được trực tiếp bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn và lên phác đồ điều trị 1:1. Hiện phòng khám chuyên điều trị u tuyến giáp bằng đốt sóng cao tần RFA cực kỳ thành công.
Tuyến giáp chức năng đối với cơ thể cực kỳ quan trọng cho nên bạn cần tầm soát bệnh giáp định kỳ hàng năm. Liên hệ hotline của An Hòa để được đặt lịch và tư vấn chuyên sâu.
- Giấy phép hoạt động: 001075/KH-GPHĐ | Chứng chỉ hành nghề: 039442/HCM-CCHN
- Cơ sở Hà Nội: 191 Phố Vọng – Quận Hai Bà Trưng
- Cơ sở Nha Trang: Số 16, lô sth39, Thích Quảng Đức, Nha Trang, Khánh Hòa
- Hotline: 092 462 5678
